Waa'ee keenya · bara 1983 irraa

Yaadannoo hiriyaa tokkoof, waggoota afurtamaa oliif sarara duraa irratti

Seenaa waldichaa, Filippo Lovatelli irraa hanga har'aatti.

Seenaa hojii fi walgargaarsaa

Waldaan Amici di Filippo Onkoloolessa 1983 yaadannoo Filippo Lovatelli, nama dinqisiisaa jireenya sochii fi cimina guddaa qabu jiraate, keessatti dhalate. Filippo nama lafa haaraa sakatta'u, imaltuu fi nama hojii ture; ummattoota fi biyyoota keessa darbe hundaafis kabajaa fi jaalala guddaa qaba ture.

Hojiiwwan isaa Afrikaa fi Eeshiyaa keessatti — Abbayyaa (Naayil Cuquliisa) yeroo jalqabaaf gadi bu'uu fi hojii miishinoota Somaaliyaa fi Zaayir keessatti dabalatee — hamma bara 1983 Filippiins keessatti du'a isaa gaddisiisaatti, seenaan isaa warra isa beekanii fi jaallatan irratti mallattoo hin haqamne dhiisee darbe.

Dhaalli isaa onnee ergama keenyaa ta'e: bakka rakkoon jirutti sarara duraa irratti, karaa qajeelaa fi qabatamaa ta'een hojjechuu; hafuura sochii fi walgargaarsaa isa addaan isa baasu yeroo hunda jiraachisuu.

Filippo Lovatelli Filippiins keessatti
Filippo Lovatelli Filippiins keessatti

Jalqabaa hanga ergamoota ammaatti

Waggoota jalqabaa keessa Amici di Filippo Filippiins keessatti hojjete; achiis rakkoolee namoomaa Afrikaa keessatti xiyyeeffate, Itoophiyaa, Burkinaa Faasoo fi Toogoo keessatti hojii raawwate. Waggoota afurtamaa oliif piroojektoota misooma itti fufaa, barnootaa fi fayyaa geggeessine; manneen barnootaa, hospitaalota, bu'uuraalee bishaanii fi qonnaa ijaarre.

Karaan hojii keenyaa yeroo hunda hawaasa naannoo waliin hidhata cimaa qabaachuu, dirree irratti hojjechuu, akkasumas itti fufiinsaa fi of danda'uu piroojektootaaf xiyyeeffannoo addaa kennuudhaan beekama: yeroo dhaabbanni tokko of danda'u, warra achi jiraataniif dabarsinee kennina.

Sochiin itti fufa

Har'a, waggoota kudhanoota hojii qabatamaa booda, waldichi marsaa guddina haaraa keessa jira; kaayyoon isaas dhaloota haaraa deeggartootaa fi hojjettoota fedhiidhaan hojjetanii hirmaachisuu dha: sochii namoota muraasaan calluma jedhee hojjetamu gara sochii bal'aa, qabeenyaa fi namoota ofii isaaniitiin dirqama fudhatan walitti qabuu danda'uutti jijjiiruu.

Sarara duraa irratti hojjechuu itti fufuu barbaanna: piroojektoota jiran cimsuu fi karaa haaraa banuu, hafuura sochii fi qabatamummaa nu addaan baasuun.

Missionari della Consolata waliin hojjechuu

Utubaan bu'uuraa hojii keenya Afrikaa keessaa, waggoota kudhanootaaf Missionari della Consolata waliin hojjechuu keenya dha; isaan waliin duudhaa, piroojektootaa fi mul'ata namoomaa wal qixa qabna.

Bara 1901 Giuseppe Allamano'n kan hundeeffame, Istituto Missioni Consolata dhaabbata amantii addunyaa guutuu keessatti dhimma hawaasummaa, barnootaa fi fayyaa irratti hojjetu dha. Waggoota kudhanoota keessatti waliin hojjechuun kun hospitaalota, manneen barnootaa, sirna bishaanii fi piroojektoota qonnaa — keessumaa Gambo, Weragu fi Alaba keessatti — akka hojiitti hiikaman taasise.

Naannoo sana keessa jiraachuu isaaniitii fi haala naannoo gadi fageenyaan beekuu isaaniitiin, hojii xiyyeeffannoo qabuu fi itti fufaa ta'e mirkaneessina. Har'as Missionari della Consolata hojii keenya Itoophiyaa keessaatiif qabxii ka'umsaa ti.

Nu waliin makami

Amici di Filippo dhaabbata sochii qabu, qabatamaa fi naannootti hidhate dha. Gumaachi hundi, hojjetaan fedhiidhaan hojjetu hundi fi yaadni haaraan hundi hojii keenya fuulduratti tarkaanfachiisuuf bu'uura.

Atis hojiin qajeelaan fi hirmaannaan dhuunfaa jijjiirama fiduu danda'a jettee yoo amantee, nu quunnami; akkamitti piroojektoota keenyaaf gumaachuu akka dandeessu baradhu.

Nu quunnami